Böyrəküstü vəzi ( Adrenal vəzilər) xəstəlikləri

Böyrəküstü vəzilər, başqa adla desək adrenal vəzilər nədir? Adrenal vəziləri böyrəklərin üstündə yerləşən iki kiçik vəzidir. Bu vəzilər bədənin stresə reaksiyasını və metabolizmini tənzimləyən hormonlar, xüsusilə kortizol, adrenalin və aldosteron istehsal edir.

Adrenal xəstəliklərinin əsas növləri:

1. Adrenal çatışmazlıq (Addison xəstəliyi): Adrenal vəzilər kifayət qədər hormon istehsal etmədikdə yaranır.
   • Simptomlar: Yorğunluq, arıqlama, aşağı qan təzyiqi, dərinin qaralması, iştahsızlıq.
2. Cushing sindromu: Bədəndə kortizol hormonunun həddindən artıq səviyyədə olması nəticəsində yaranır.
   • Simptomlar: Sürətli kilo artımı, yuvarlaq üz, zəiflik, yüksək qan təzyiqi və dəri problemləri.
3. Adrenal şişlər: Adrenal vəzidə yaranan xoşxassəli və ya bədxassəli şişlər hormon istehsalına təsir göstərə bilər.
   • Simptomlar: Qanda hormon səviyyələrindən asılı olaraq müxtəlif ola bilər, yüksək qan təzyiqi, arıqlama və ya kökəlmə kimi.

Müalicə və nəzarət:

• Adrenal çatışmazlıqda hormon əvəzedici dərmanlar təyin edilir.
• Cushing sindromunda səbəbdən asılı olaraq cərrahiyyə, dərman müalicəsi və ya radiasiya müalicəsi aparıla bilər.
• Adrenal şişlər üçün cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.

Adrenal xəstəliklərin erkən diaqnozu və müalicəsi vacibdir. Həkim məsləhətlərinə əməl etmək sağlamlıq üçün əhəmiyyətlidir.