Hipofiz xəstəlikləri (hipofiz şişləri,prolaktinomalar)

Hipofiz vəzisi nədir? Hipofiz vəzisi beyin əsasında yerləşən kiçik bir vəzidir və bədənin hormonal sistemini tənzimləyən əsas orqandır. O, digər vəzilərə hormon istehsal etməyi əmr edən hormonlar ifraz edir.

Hipofiz xəstəliklərinin əsas növləri:

1. Hipofiz adenoması: Hipofiz vəzisində böyüyən, adətən xoşxassəli şişdir. Bu, hormon istehsalında artıqlığa və ya çatışmazlığa səbəb ola bilər.
   • Simptomlar: Baş ağrısı, görmə problemləri, hormonal balanssızlıqlar (məsələn, cinsiyyət hormonlarında, böyümə hormonunda və ya kortizolda artım və ya azalma).
2. Akromegaliya: Böyümə hormonunun həddindən artıq istehsal olunması nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Bu xəstəlik adətən yetkinlik dövründən sonra meydana çıxır.
   • Simptomlar: Əllərin, ayaqların və üzün böyüməsi, oynaq ağrıları və şəkərli diabet riski.
3. Hipopituitarizm: Hipofiz vəzisi kifayət qədər hormon istehsal etmədikdə yaranır.
   • Simptomlar: Yorğunluq, cinsiyyət hormonlarında azalma, boy artımının ləngiməsi (uşaqlarda), aşağı qan təzyiqi.

Müalicə və nəzarət:

• Hipofiz adenoması üçün cərrahi müdaxilə, dərman və ya radiasiya müalicəsi istifadə edilə bilər.
• Akromegaliya üçün hormon səviyyəsini azaldan dərmanlar və cərrahiyyə tətbiq edilə bilər.
• Hipopituitarizmdə əskik hormonların əvəzedici dərmanlarla təmin edilməsi vacibdir.

Hipofiz vəzinin xəstəliklərinin erkən diaqnozu və müalicəsi sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynayır. Həkim nəzarəti altında müalicə aparılmalıdır.